काठमाडौं । दक्षिण अफ्रिकी मानवअधिकार अधिवक्ता तथा कानुनविद् नवनेथम ‘नाभी’ पिल्लेले सन् २०२६ को नोबेल शान्ति पुरस्कार जितेकी छन् । अन्तर्राष्ट्रिय न्याय र मानवअधिकार संरक्षणमा पुर्याएको योगदानका लागि उनलाई पुरस्कार प्रदान गरिएको हो ।
सन् १९४१ मा डर्बनमा जन्मेकी पिल्ले रंगभेदको समयमा हुर्किएकी थिइन् । उनी दक्षिण अफ्रिकामा वकालत गर्ने भारतीय मूलकी पहिलो महिला कानुनविद्हरूमध्ये एक हुन् । उनले रंगभेदविरोधी अधिकारकर्मीको पक्षमा वकालत गर्नुका साथै जेलमा हुने विभेदविरुद्ध आवाज उठाएकी थिइन् ।
रंगभेद अन्त्यपछि उनी रुवान्डाका लागि अन्तर्राष्ट्रिय आपराधिक न्यायाधिकरण (आईसीटीआर) मा न्यायाधीश बनिन् । त्यहाँ उनले बलात्कारलाई नरसंहारको कार्यका रूपमा मान्यता दिने ऐतिहासिक कानुनी नजिर स्थापित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेकी थिइन् ।
पछि उनले अन्तर्राष्ट्रिय आपराधिक अदालत (आईसीसी) मा न्यायाधीशका रूपमा काम गरिन् । सन् २००८ देखि २०१४ सम्म उनले संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवअधिकार उच्चायुक्तको जिम्मेवारी पनि सम्हालेकी थिइन् ।
